Wonen zonder gas in 2035, utopie of haalbaar?

Alle 34.000 woningen in Hoorn moeten het over vijftien tot twintig jaar zonder gas kunnen redden. Hoe gaan we dat realiseren?

Huiseigenaren regelen samen groene energie

GroenLinks vraagt in een motie aan de raad om budget te vinden om een energiecoöperatie in Hoorn op te zetten.

Lees meer

Nederland wil in 2050 volledig duurzaam zijn, naar schatting is in 2035 de gasvoorraad uitgeput. Dat betekent dat de komende vijftien tot twintig jaar zeven miljoen Nederlandse huishoudens van het gas gehaald moeten zijn. De opgave voor Hoorn is niet gering, bij ons gaat het om 34.000 woningen.

Vijftien tot twintig jaar is een korte termijn voor het vinden en introduceren van goede alternatieven. Er is een enorme tempoversnelling nodig, willen we de Hoornse woningen op tijd aangepast hebben.

Aardgas is eindig

Uit onderzoek blijkt dat de meeste Nederlanders overtuigd zijn van de eindigheid van de voorraad aardgas. Ze vinden ook dat er duurzame alternatieven moeten komen - maar dan wel éérst bij de buren, weinig mensen willen proefkonijn zijn. Toch zullen sommigen de eersten moeten zijn. Namens 77 gemeenten zette de Utrechtse wethouder Van Hooijdonk (GroenLinks) haar handtekening onder het manifest ‘Aan de slag met wonen zonder aardgas. Dit manifest markeert het begin van een verandering.

Bestaande bouw

Bij de bouw van nieuwe woningen kunnen direct de nodige aanpassingen worden gedaan. Bestaande bouw is een stuk lastiger. Enerzijds omdat het energiegebruik fors moet worden teruggedrongen, anderzijds omdat de verwarmingstechniek grotendeels moet worden vervangen.

Alternatieven zijn de kinderschoenen reeds ontgroeid. Zonne-energie is in vijf jaar tijd tachtig procent goedkoper geworden. We hebben al drie grote windparken, daar komen er de komende jaren nog vijf bij, en daarna nóg meer. Elders in het land zijn warmtenetten tot stand gebracht, waarbij restwarmte van bedrijven wordt gebruikt voor het verwarmen van woningen.

Energietransitie begint ook thuis

Onlangs presenteerde het kamerlid Van Tongeren (GroenLinks) ‘Energietransitie begint ook thuis’, een actieplan dat comfortabel leven zonder aardgas mogelijk wil maken. De aansluitplicht voor woningen en bedrijfspanden op aardgas moet uit de wet, zodat er meer ruimte komt voor alternatieve warmtebronnen. De Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie van Van Tongeren, die dat regelt. De Kamer steunde bovendien Van Tongerens motie om gemeenten een regierol te geven in het gasvrij maken van bestaande wijken.

Wat kan de Gemeente Hoorn doen?

De positie van de gemeente is niet zo eenvoudig. De benodigde technologische oplossingen vragen om een schaal en een investeringsniveau die ver uitstijgt boven de mogelijkheden van een gemeente als Hoorn. De opdracht voor Hoorn zal met name gericht moeten zijn op het initiëren en ondersteunen allerlei initiateven en het aanpassen van de bouwregels:

  1. Gemeente Hoorn kan inwoners ondersteunen bij maatregelen om hun woningen te isoleren en hun energiegebruik flink terug te dringen.
  2. Het verdient aanbeveling om samen met de regio en de Provincie Noord Holland enkele proefprojecten in bestaande wijken te ontwikkelen waarbij nieuwe isolatietechnieken worden toegepast en waarbij de woningen voorzien worden van een andere energiebron.
  3. Als onderdeel van de transitie streeft GroenLinks ernaar om er zo snel mogelijk er voor te zorgen dat nieuwbouwwijken niet meer op aardgas aangesloten worden. Dat zou niet alleen moeten gelden voor de nieuwbouwwijk Bangert Oosterpolder maar ook voor inbreilocaties zoals: het Holenkwartier (het voormalige Philipsterrein aan de Holenweg), het Missiehuis-terrein, de Poort van Hoorn en het terrein van het oude schoolgebouw van Copernicus. Grote woningprojecten in de bestaande bouw zoals de transitie van Kantoorgebouw Risdam tot woningen zouden niet meer aangesloten moeten worden op het aardgasnet. Bij bouwproject Toren Hoorn heeft de projectontwikkelaar al toegezegd dat de tweehonderd woningen in de woontoren zonder gasaansluiting worden opgeleverd. Daar waar medewerking van het gemeentebestuur nodig is zou deze bepaling als voorwaarde gesteld kunnen worden (voor wat, hoort wat).
  4. Wettelijk moet er ook een en ander veranderen, zoals het afschaffen van de aansluitplicht op het gasnet. Hoorn zou met de andere gemeenten in de provincie de regering kunnen verzoeken zo snel mogelijk de motie van Van Tongeren om te zetten in wetgeving.

GroenLinks wil graag in gesprek met bewoners, gemeenteraad en college om te horen hoe we kunnen komen tot gasloze wijken en een gasloze stad. Neem contact met ons op: j.kamminga@hoorn.nl.